Mijn moeder kocht onlangs nieuwe vloerbedekking. Ik was met haar meegegaan om te helpen kiezen. We gingen naar een ‘gewonemensenwinkel’, waar we werden geholpen door een aardige meneer met een lekkere Rotterdamse tongval. Hij sprak keurig ‘gewonemensentaal’. Niks mis mee. Met zijn deskundige advies was de keuze snel gemaakt. De ‘gewonemensenmeneer’ bracht ons naar een tafeltje om de koop in orde te maken.

Hij nam plaats achter zijn pc. Vaardig tikte hij op zijn toetsenbord de gegevens van mijn moeder in en even later kwam er een enorme lap papier uit de printer gerold die zij moest ondertekenen. Natuurlijk keken we even door waarvoor we moesten tekenen. Help, wat een pompeuze taal! Van het ‘gewonemensenkarakter’ van de winkel was niets meer te zien. Hoewel …

“Geachte klant,
Met betrekking tot onze algemene voorwaarden, welke staan afgedrukt op de achterzijde, dienen ten behoeve van een goede stoffering aan de navolgende punten te zijn voldaan: (…)”

Gelukkig leek de vloerbedekker slechts pompeus. Hij verraadde zich door zijn foutjes. Het liefst had ik de pen, die de gewonemensenverkoper aanreikte om de bon te tekenen, gebruikt om de tekst te corrigeren. En om er gewonemensentaal van te maken. Want dat past veel beter bij die zaak. Hoe dat eruit had gezien?

Geachte klant,
Onze algemene voorwaarden vindt u op de achterkant van deze bon. Om uw vloeren goed te kunnen stofferen, moet u met de volgende punten rekening houden: (...)

Als die vloerbedekkingsspecialist hoogdravend wil blijven schrijven, moet ‘ie dat vooral doen. Maar dan wel graag zonder fouten. Lijkt zijn tekst foutloos? Kom dan eens langs voor een opfrismiddag Spelling. Ik stuur de vloerbedekker ook een uitnodiging.

Er bestaat een dure-woorden-duiveltje. Heb je haar wel eens ontmoet?

Als je een officiële brief moeten schrijven, roert ze zich. Dan poets ze haar hoorntjes, stift ze haar lipjes helderrood, draait een zwierige krul in haar getande staartje en trekt ze ten strijde, waarbij haar hakjes vonken slaan; er is werk aan de winkel!

Vol zelfvertrouwen neemt het duiveltje plaats op je schouder en begint ze met haar werk. Ze brengt je gedachten op hol met dure taal. Gewone woorden doet ze te simpel lijken. Die staan ineens zo dom. Ze fluistert in je oor: ‘Kom, kom, je weet vast nog wel een mooie zinsnede die lekker geleerd klinkt.’ Haar stem klinkt bekend en lijkt verdacht veel op die van je leraar Nederlands van vroeger. Zuchtend graaf je naar de kennis waar duiveltje op doelt maar die je half vergeten bent.

‘Ik ben het niet eens met de bekeuring voor te hard rijden die ik vandaag bij de post vond; die klopt volgens mij niet.’ Dat zou je willen zeggen. Maar ja, dat begint met een vette ‘ik’, en dat mag niet. Duiveltje heeft de oplossing. ‘Bij dezen wil ik u laten weten dat ik de juistheid van het proces-verbaal dat u mij heden per post deed toekomen in twijfel trek.’ Dat is beter. Geen ge-ik op de eerste plek en wat een mooie woordkeus. Wauw! Tevreden leun je even achterover; het begin is er, de toon is gezet. Het duiveltje geeft je een trotse aai over je bol.

Is er iets mis met dure taal? Helemaal niet. Toch schuilt er gevaar in het gebruik ervan. Om te beginnen is er het gevaar van onbegrip. Onbegrip bij de ontvanger van de brief, omdat die misschien iets minder taalvaardig is dan jij. Maar ook je eigen onbegrip kan gevaarlijk zijn. Want als je al die dure taal niet lekker in de vingers hebt, maak je fouten. En dat staat niet slim, wat het duiveltje ook beweert.

Enkele voorbeelden van foute duurdoenerij in officiële brieven: ‘Na aanleiding van uw brief…’; ‘Bij deze sturen we u …’; ‘Ik ben in verwachting van uw antwoord.’ ‘Vertrouwend op uw volledige informering, verblijf ik …’. ‘Ik wil u mijn excuus voorstellen’.

Als de voorbeeldzinnen hierboven goed lijken, is het misschien tijd voor een training zakelijke correspondentie. Dan leer je hoe je het dure-woorden-duiveltje het zwijgen op kunt leggen en pakkende brieven kunt schrijven die effect hebben.